تغییر درجه حرارت خاک همراه تغییرات مقدار رطوبت عنصر اساسی شرایط اقلیمی خاک را تشکیل میدهند. این تغییرات در رشد گیاه و در فرایند خاکسازی تاثیر دارد. افزایش درجه حرارت خاک تجزیه ماده آلی و تخریب مواد معدنی را تشدید میکند. اگر رطوبت خاک کافی نباشد، حرارت نقش محدود کننده دارد. بخش اعظم حرارت خاک ناشی از تاثیر نور آفتاب است. فقط بخش کمی از نور آفتاب داخل خاک شده(۳۳درصد) و بخش بیشتر اشعه خورشید توسط آتمسفر جذب یا به جو بالا منعکس میشود. خاک های سیاه بیشتر از روشن نور را جذب میکنند. خاک های مرطوب معمولا خاک های سرد هستند، زیرا حرارت جذب شده صرف تبخیر آب میشود. درجه حرارت خاک در ارتفاعات، کمتر از بخش های کم ارتفاع است. در نیمکره شمالی خاک هایی که در دامنه های رو به جنوب قرار دارند، گرمتر از خاک های واقع شده در شیب های شمالی هستند. در روز های سرد مقدار نور گرم کننده ای که به سطح زمین میرسد، کمتر از حرارتی است که خاک از خود دفع میکند.
در روز به علت جذب نور حرارت بالا میرود و خاک در شب حرارت را دفع میکند.البته چه در روز و چه در شب حرارت خاک دفع میشود ولی در شب به علت نبودن نور مستقیم آفتاب مقدار حرارت دفع شده به حداکثر خود میرسد. در شب های صاف و بی ابر دفع خرارت تشدید میشود، به همین دلیل در شب های زمستان که بدون ابر است، سردتر از وقتی میباشد که ابر وجود دارد.
گیاهان به کمک سایه خود از گرم شدن خاک جلوگیری می کنند. گیاهان 68 تا 75 درصد نور حرارتی را جذب یا منعکس می نمایند. هرچه درصد پوشش بیشتر باشد، حرارت خاک کمتر میشود.
